Oznacza, że zorganizowani w różnych układach obywatele rządzą swoimi sprawami w granicach praw, a państwo podejmuje tylko te działania, których sami obywatele wykonać nie potrafią i nie mogą. Zasada pomocniczości wymaga znalezienia równowagi między możliwie nieskrępowaną aktywnością obywatelską a interwencją państwa (dla "wspólnego dobra"). Wprowadzona w życie Traktatem z ® Maastricht pod naciskiem regionów obawiających się nadmiernego wzrost
Kozak M., Pyszkowski A., Szewczyk R. (red.) 2001, Słownik Rozwoju Regionalnego, PARR, Warszawa.