Wskaźniki monitoringu

źródło: Kozak M., Pyszkowski A., Szewczyk R. (red.) 2001, Słownik Rozwoju Regionalnego, PARR, Warszawa.

rozmiar tekstu:

Są definiowane na czterech zasadniczych poziomach:

Wskaźniki wkładu: odnoszą się do zasobów zaangażowanych przez beneficjenta w trakcie wdrażania danego projektu. Chociaż najczęściej wkład odnosi się do środków finansowych, obejmuje on również zasoby ludzkie, materialne czy też organizacyjne, zaangażowane na kolejnych etapach wdrażania projektu. Większość z tych wskaźników można skwantyfikować w ramach systemu monitoringu. W odniesieniu do strony finansowej są to wskaźniki wykorzystywane do finansowego monitorowania postępu wdrażania projektu. Monitoring finansowy odbywa się poprzez porównanie dokonywanych płatności z zobowiązaniami na kolejnych poziomach projektu. Wskaźniki pozafinansowe obejmują np. liczbę osób lub organizacji zaangażowanych we wdrażanie projektu. Ze względu na jednolity charakter tego wskaźnika dla wszystkich typów projektów, nie został on uwzględniony w tabelach w dalszej części niniejszego opracowania.

Wskaźniki produktu: odnoszą się do konkretnych działań przeprowadzanych w ramach danego projektu. Innymi słowy, opisują one wszystkie produkty materialne i usługi, które otrzymuje beneficjent w trakcie realizacji projektu ze środków finansowych przeznaczonych na dany projekt. Mierzone są w jednostkach fizycznych lub finansowych (np. długość zbudowanej drogi, liczba MŚP, które uzyskały pomoc doradczą, średnia wielkość przyznanego grantu).

Wskaźniki rezultatu: - są związane z bezpośrednimi i natychmiastowymi efektami projektu. Dostarczają informacji o zmianach, jakie nastąpiły w wyniku wdrożenia projektu u bezpośrednich beneficjentów pomocy. Takie wskaźniki mogą przybierać formę wskaźników fizycznych (skrócenie czasu podróży, zmniejszenie zanieczyszczeń przedostających się do środowiska, liczba nowych stanowisk pracy) lub finansowych (wielkość zainwestowanego kapitału prywatnego, zmniejszenie kosztów transportu, obniżenie cen połączeń telefonicznych itp.).

Wskaźniki oddziaływania: odnoszą się do konsekwencji danego projektu, wykraczających poza natychmiastowe efekty dla bezpośrednich beneficjentów. Pomiar tego typu oddziaływania jest dość skomplikowany, a jasne relacje przyczynowe są często trudne do ustalenia. Pomiar oddziaływania odbywa się na dwóch poziomach: bezpośrednich benefijentów oraz osób i organizacji pozostających poza bezpośrednim oddziaływaniem projektu. W pierwszym przypadku dokonuje się pomiarów oddziaływania projektu w miejscu jego realizacji w jakimś czasie po jego zakończeniu. Przykładami wskaźników mogą być np. wielkość natężenia ruchu w rok po oddaniu drogi do użytku, ilość nowych miejsc pracy stworzonych 12 miesięcy po zakończeniu programu wsparcia MŚP. W drugim przypadku chodzi o średnio- lub długoterminowe efekty wykraczające poza bezpośrednich beneficjentów.

Wskaźniki wykorzystywane do monitorowania projektów winny dodatkowo spełniać następujące warunki:

Trafności – wskaźnik winien być dostosowany do charakteru projektu oraz oczekiwanych efektów związanych z jego realizacją.
Mierzalności – każdy wskaźnik winien być wyrażony w wartościach liczbowych, co umożliwia jego weryfikację po zakończeniu wdrażania.
Wiarygodności – wskaźnik winien być zdefiniowany w taki sposób, aby jego ewentualna weryfikacja nie sprawiała trudności.
Dostępności – wskaźnik powinien być łatwy do wygenerowania.