Trybunał Konstytucyjny o użytkowaniu wieczystym

źródło: Trybunał Konstytucyjny

polecany:

aktualna ocena: 2.22/6

rozmiar tekstu:

26 stycznia 2010 r. Trybunał Konstytucyjny rozpoznał połączone wnioski Rady Miasta Józefowa, Rady Miasta Ruda Śląska oraz Rady Miejskiej w Radkowie dotyczące przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności.

Trybunał Konstytucyjny orzekł, że:

- art. 4 ust. 8 i 9 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości jest zgodny z art. 2 konstytucji.
- art. 4 ust. 8 i 9 powyższej ustawy w zakresie, w jakim wskazuje, że udzielenie bonifikaty jest obowiązkiem organu jednostki samorządu terytorialnego właściwego do wydania decyzji przekształceniowej, jest niezgodny z art. 165 ust. 1 oraz art. 167 ust. 1 i 2 konstytucji. Przepis ten we wskazanym zakresie traci moc obowiązującą z upływem osiemnastu miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw.

Warto przypomnieć, że zaskarżone przepisy zobowiązywały właścicieli nieruchomości do udzielenia bonifikat od opłat za przekształcenie użytkowania wieczystego we własność:

w wysokości 90% - osobom fizycznym, których dochód miesięczny nie przekracza poziomu wskazanego w ustawie, jeżeli nieruchomość jest zabudowana na cele mieszkaniowe albo przeznaczona pod tego rodzaju zabudowę (art. 4 ust. 8 ustawy);
w wysokości 50% - osobom fizycznym, które prawo użytkowania wieczystego uzyskały przed 5 grudnia 1990 r. oraz ich następcom prawnym (art. 4 ust. 9 ustawy).

Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego przepisy te są zgodne z zasadą sprawiedliwości społecznej oraz zasadą zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa. Zawarte w nich kryteria udzielania bonifikat (odpowiedni dochód lub data nabycia prawa użytkowania wieczystego) przyczyniają się do realizacji celu ustawy, mają charakter racjonalny i znajdują uzasadnienie w wartościach konstytucyjnych.

Sprzeczne z konstytucją jest natomiast to, że zaskarżone bonifikaty mają charakter obowiązkowy. Dotychczasowi właściciele nieruchomości nie mają możliwości decydowania o sposobie zarządzania swoją własnością. Ingerencja jest tym bardziej rażąca, że następuje w formie zobowiązania dotychczasowego właściciela nieruchomości do wydania decyzji administracyjnej, podczas gdy stosunek użytkowania wieczystego, łączący go z użytkownikiem, ma charakter cywilnoprawny i jest oparty o zasadę równości stron. Obowiązkowe udzielenie bonifikaty przy przekształceniu użytkowania wieczystego we własność powoduje zmniejszenie dochodów jednostek samorządu terytorialnego, czemu nie towarzyszy ani zmniejszenie zadań samorządów, ani też jakaś forma rekompensaty lub uzyskania dodatkowych źródeł dochodów.

Trybunał Konstytucyjny zdecydował się na odroczenie utraty mocy obowiązującej przez zaskarżony przepis we wskazanym w wyroku zakresie, aby dać ustawodawcy czas na przywrócenie stanu zgodności z konstytucją.