SPOŁECZNOŚĆ    login: hasło: zapamiętaj: REJESTRACJA | NEWSLETTER
wtorek, 24 października 2017 roku
Imieniny: Arety, Marty, Marcina
regioportal.pl - rozwój lokalny i regionalny
dodaj do ulubionych podyskutuj na forum mapa portaluformularz kontaktowy
SZUKAJ W:  tekstach
szukana fraza:
występująca w:
w dziale:
autor:
sortuj według:
znajdujesz się w:
poniedziałek, 5 maja 2014

Planowanie przestrzenne w gminach w 2012 roku – doroczny raport Instytutu Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania PAN

autor: Przemysław Śleszyński
polecany:  
  • aktualna ocena: 3.09/6
Facebook Twitter drukuj artykuł do PDF drukuj artykuł wyślij link do artykułu
rozmiar tekstu: powiększ czcionkę tekstu pomniejsz czcionkę tekstu

W styczniu 2014 roku w Instytucie Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania PAN opracowano dla Ministerstwa Infrastruktury i Rozwoju kolejny już (ósmy) doroczny raport dotyczący sytuacji planistycznej w gminach (są one dostępne w całości na stronach resortu, http://www.mir.gov.pl/Strony/glowna.aspx). Jego bardzo ważną częścią jest analiza pokrycia planistycznego we wszystkich samorządach kraju oraz skutków finansowych obowiązujących planów miejscowych.

W końcu 2012 roku plany miejscowe posiadały 2279 gminy, czyli 92%. Od roku 2004, od kiedy istnieją porównywalne dane, odsetek gmin mających plany miejscowe wzrósł o ponad 10 punktów procentowych. Łącznie w końcu 2012 r. odnotowano 41 625 planów, czyli o 1454 więcej, niż rok wcześniej (tabela 1). Z tego już 19 695 dokumentów było opracowanych na podstawie ustawy z 2003 r. A zatem udział „nowych” planów po ponad dziewięciu latach obowiązywania nowej ustawy wciąż nie przekroczył 50%. Ten symboliczny fakt nastąpił jedynie w miastach na prawach powiatu (jeszcze w 2011 roku). Największą liczbę obowiązujących dokumentów odnotowano w Gdańsku (506), Żukowie (457) i Wrocławiu (312). Wyraźniejszy postęp w pracach planistycznych, tak jak w latach poprzednich, odnotowano w przypadku miast na prawach powiatu, gdzie liczba planów miejscowych opracowanych na podstawie ustawy z 2003 r. w ciągu roku wzrosła z 2371 do 2771.
Podczas gdy w końcu roku 2010 planami pokryte było 26,4% powierzchni kraju, a rok później – 27,2%, to w 2012 r. wskaźnik ten osiągnął 27,9%, co oznacza wzrost zaledwie o 0,7 punktu procentowego. Wskazują to na trwałe wyhamowanie prac planistycznych. Jedynie w miastach na prawach powiatu pokrycie planistyczne osiągnęło 42,5% (rok wcześniej – 39,4%).
 
 
Tabela 2. Liczba i powierzchnia obowiązujących planów miejscowych w latach 2004-2012.
ROK Liczba planów miejscowych Powierzchnia planów miejscowych
ogółem w tym na podstawie ustawy z 2003r ogółem w tym na podstawie ustawy z 2003r % powierzchni kraju
liczba % obowiązujących planów tys. ha
2004 28 567 1 375 4,8 5 390,8 830,5 17,2
2008 35 885 10 410 29,0 8 007,9 3 302,8 25,6
2012 41 625 19 695 47,1  8 722,3 4 674,5 27,9
 
Najwyższe wskaźniki pokrycia, w niektórych województwach powyżej 50%, w tym w niektórych powiatach powyżej 75%, charakteryzują południową i wschodnią część kraju, w tym wzdłuż korytarza transportowego A4. Natomiast w regionach północnych i zachodnich pokrycie jest zdecydowanie niższe i nie osiąga niekiedy nawet 10%. Przeciętna powierzchnia planu w całym kraju wyniosła 210 ha (rok wcześniej 212 ha, a dwa lata wcześniej – 216 ha).
W planach miejscowych na zabudowę mieszkaniową przeznaczano 1224,5 tys. ha, w tym wielorodzinną – 102,2 tys. ha. Ponadto w roku 2012 po raz pierwszy uzyskano dane na temat dopuszczonej w planach powierzchni zabudowy zagrodowej – było to według ankiet gminnych 555,2 tys. ha, najwięcej, co zrozumiałe, w gminach wiejskich i miejsko-wiejskich. W wartościach procentowych zabudowa ogółem w planach miejscowych zajmowała w końcu 2012 r. przeciętnie aż 14,6% (ryc. 1) i był to w zasadzie poziom z lat ubiegłych. Najwięcej tego typu terenów plany miejscowe oferowały w miastach na prawach powiatu – 21,9% (rok wcześniej – 23,6%) oraz w pozostałych gminach miejskich – 26,5% (26,6%). W gminach miejsko-wiejskich i wiejskich wskaźnik ten był niższy, ale utrzymywał się w obydwu latach na poziomie około 13-15%.

Ryc. 1. Udział powierzchni planów miejscowych obowiązujących w końcu 2012 r. przewidzianej pod zabudowę (wszystkie rodzaje, tj. wielorodzinna, jednorodzinna i zagrodowa).
 
mapa_igipz
Wysoki udział terenów przewidzianych pod zabudowę w planach miejscowych przy nawet niskich wskaźnikach chłonności demograficznej daje możliwość zasiedlenia nawet około 40 mln mieszkańców. Grozi to konsekwentnym pogłębianiem się i tak już nadmiernego rozpraszania osadnictwa, jak też generowaniem rosnących kosztów jego obsługi.
W opracowaniu po raz pierwszy wykorzystano także dane o skutkach finansowych obowiązujących planów miejscowych (ryc. 2). Otrzymano sumaryczny wynik w kwocie 34,7 mld zł wpływów prognozowanych (dane dla 61,6% gmin), 66,7 mld zł dla wydatków prognozowanych (55,4% gmin), 6,5 mld zł dla wpływów zrealizowanych (49,0% gmin) oraz 9,9 mld zł dla wydatków zrealizowanych (45,6% gmin). Gdyby w prosty sposób ekstrapolować otrzymane wyniki dla wszystkich gmin w kraju, posiadających plany miejscowe, przy aktualnym pokryciu planistycznym kwota prognozowanych wpływów osiągnęłaby 56,3 mld zł, a wydatków – 120,4 mld zł, zaś w przypadku kosztów zrealizowanych mogłoby to wynieść odpowiednio 13,3 i 21,7 mld zł. Kwoty te pokazują ogromne rezerwy, jakie istnieją w gospodarce przestrzennej gmin, mogące być źródłem pobudzania rozwoju, ale częściej problemów finansowych.
Prawidłowości są następujące: występuje wysoka koncentracja najwyższych obrotów finansowych w stosunkowo niewielkiej części gmin, wpływy i wydatki są wysokie w stosunku do całkowitych dochodów i wydatków budżetów gmin, stosunkowo trwały i charakterystyczny jest ujemny wynik skutków planów miejscowych (przy czym realizacja prognoz jest stosunkowo niewielka), zwraca uwagę bardzo zróżnicowana, heterogeniczna polityka przestrzenna gmin, zwracają uwagę bardzo niskie wpływy z tytułu opłaty planistycznej. W niektórych gminach wykazano, że koszty skutków finansowych planów miejscowych prognozowane są na miliardy złotych. W sumie dane pokazują, że ujemne saldo może być poważnym problemem finansowym dla dużej części gmin. W dłuższej perspektywie może to grozić destabilizacją finansów publicznych.

Ryc. 2. Prognozowane i zrealizowane wpływy i wydatki gmin wskutek uchwalenia planów miejscowych według kategorii gmin (stan na koniec 2012 r.)
 
prognozowanie
 
zrealizowanie
„ANALIZA STANU I UWARUNKOWAŃ PRAC PLANISTYCZNYCH W GMINACH NA KONIEC 2012 ROKU” została opracowana dla Ministerstwa Infrastruktury i Rozwoju przez zespół Instytutu Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania PAN: prof. Przemysław Śleszyński (koordynacja), prof. Tomasz Komornicki, mgr Aleksandra Deręgowska, Beata Zielińska.

polecam tekst:  
  • aktualna ocena: 3.09/6
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
ocena: 3.1 / 6 - głosowano 46 razy
liczba komentarzy do tego tekstu: 0

Do tej pory nikt jeszcze nie skomentował tego tekstu.
Możesz być pierwszy, wyraź swoją opinię.

  

CIEKAWE INICJATYWY
Październik 2017
PWŚCPSN
 1
2345678
9101112131415
16171819202122
23242526272829
3031 
Listopad 2017
PWŚCPSN
 12345
6789101112
13141516171819
20212223242526
27282930 
ZOSTAŃ NASZYM FANEM
Valid XHTML 1.0 Transitional Poprawny CSS!
© 2007-2017 RegioConsulting.pl
ISSN 1897-3639.