SPOŁECZNOŚĆ    login: hasło: zapamiętaj: REJESTRACJA | NEWSLETTER
czwartek, 18 stycznia 2018 roku
Imieniny: Beatrycze, Małgorzaty, Piotra
regioportal.pl - rozwój lokalny i regionalny
dodaj do ulubionych podyskutuj na forum mapa portaluformularz kontaktowy
SZUKAJ W:  tekstach
szukana fraza:
występująca w:
w dziale:
autor:
sortuj według:
znajdujesz się w:
poniedziałek, 5 maja 2014

Planowanie przestrzenne w gminach w 2012 roku – doroczny raport Instytutu Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania PAN

autor: Przemysław Śleszyński
polecany:  
  • aktualna ocena: 3.08/6
Facebook Twitter drukuj artykuł do PDF drukuj artykuł wyślij link do artykułu
rozmiar tekstu: powiększ czcionkę tekstu pomniejsz czcionkę tekstu

W styczniu 2014 roku w Instytucie Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania PAN opracowano dla Ministerstwa Infrastruktury i Rozwoju kolejny już (ósmy) doroczny raport dotyczący sytuacji planistycznej w gminach (są one dostępne w całości na stronach resortu, http://www.mir.gov.pl/Strony/glowna.aspx). Jego bardzo ważną częścią jest analiza pokrycia planistycznego we wszystkich samorządach kraju oraz skutków finansowych obowiązujących planów miejscowych.

W końcu 2012 roku plany miejscowe posiadały 2279 gminy, czyli 92%. Od roku 2004, od kiedy istnieją porównywalne dane, odsetek gmin mających plany miejscowe wzrósł o ponad 10 punktów procentowych. Łącznie w końcu 2012 r. odnotowano 41 625 planów, czyli o 1454 więcej, niż rok wcześniej (tabela 1). Z tego już 19 695 dokumentów było opracowanych na podstawie ustawy z 2003 r. A zatem udział „nowych” planów po ponad dziewięciu latach obowiązywania nowej ustawy wciąż nie przekroczył 50%. Ten symboliczny fakt nastąpił jedynie w miastach na prawach powiatu (jeszcze w 2011 roku). Największą liczbę obowiązujących dokumentów odnotowano w Gdańsku (506), Żukowie (457) i Wrocławiu (312). Wyraźniejszy postęp w pracach planistycznych, tak jak w latach poprzednich, odnotowano w przypadku miast na prawach powiatu, gdzie liczba planów miejscowych opracowanych na podstawie ustawy z 2003 r. w ciągu roku wzrosła z 2371 do 2771.
Podczas gdy w końcu roku 2010 planami pokryte było 26,4% powierzchni kraju, a rok później – 27,2%, to w 2012 r. wskaźnik ten osiągnął 27,9%, co oznacza wzrost zaledwie o 0,7 punktu procentowego. Wskazują to na trwałe wyhamowanie prac planistycznych. Jedynie w miastach na prawach powiatu pokrycie planistyczne osiągnęło 42,5% (rok wcześniej – 39,4%).
 
 
Tabela 2. Liczba i powierzchnia obowiązujących planów miejscowych w latach 2004-2012.
ROK Liczba planów miejscowych Powierzchnia planów miejscowych
ogółem w tym na podstawie ustawy z 2003r ogółem w tym na podstawie ustawy z 2003r % powierzchni kraju
liczba % obowiązujących planów tys. ha
2004 28 567 1 375 4,8 5 390,8 830,5 17,2
2008 35 885 10 410 29,0 8 007,9 3 302,8 25,6
2012 41 625 19 695 47,1  8 722,3 4 674,5 27,9
 
Najwyższe wskaźniki pokrycia, w niektórych województwach powyżej 50%, w tym w niektórych powiatach powyżej 75%, charakteryzują południową i wschodnią część kraju, w tym wzdłuż korytarza transportowego A4. Natomiast w regionach północnych i zachodnich pokrycie jest zdecydowanie niższe i nie osiąga niekiedy nawet 10%. Przeciętna powierzchnia planu w całym kraju wyniosła 210 ha (rok wcześniej 212 ha, a dwa lata wcześniej – 216 ha).
W planach miejscowych na zabudowę mieszkaniową przeznaczano 1224,5 tys. ha, w tym wielorodzinną – 102,2 tys. ha. Ponadto w roku 2012 po raz pierwszy uzyskano dane na temat dopuszczonej w planach powierzchni zabudowy zagrodowej – było to według ankiet gminnych 555,2 tys. ha, najwięcej, co zrozumiałe, w gminach wiejskich i miejsko-wiejskich. W wartościach procentowych zabudowa ogółem w planach miejscowych zajmowała w końcu 2012 r. przeciętnie aż 14,6% (ryc. 1) i był to w zasadzie poziom z lat ubiegłych. Najwięcej tego typu terenów plany miejscowe oferowały w miastach na prawach powiatu – 21,9% (rok wcześniej – 23,6%) oraz w pozostałych gminach miejskich – 26,5% (26,6%). W gminach miejsko-wiejskich i wiejskich wskaźnik ten był niższy, ale utrzymywał się w obydwu latach na poziomie około 13-15%.

Ryc. 1. Udział powierzchni planów miejscowych obowiązujących w końcu 2012 r. przewidzianej pod zabudowę (wszystkie rodzaje, tj. wielorodzinna, jednorodzinna i zagrodowa).
 
mapa_igipz
Wysoki udział terenów przewidzianych pod zabudowę w planach miejscowych przy nawet niskich wskaźnikach chłonności demograficznej daje możliwość zasiedlenia nawet około 40 mln mieszkańców. Grozi to konsekwentnym pogłębianiem się i tak już nadmiernego rozpraszania osadnictwa, jak też generowaniem rosnących kosztów jego obsługi.
W opracowaniu po raz pierwszy wykorzystano także dane o skutkach finansowych obowiązujących planów miejscowych (ryc. 2). Otrzymano sumaryczny wynik w kwocie 34,7 mld zł wpływów prognozowanych (dane dla 61,6% gmin), 66,7 mld zł dla wydatków prognozowanych (55,4% gmin), 6,5 mld zł dla wpływów zrealizowanych (49,0% gmin) oraz 9,9 mld zł dla wydatków zrealizowanych (45,6% gmin). Gdyby w prosty sposób ekstrapolować otrzymane wyniki dla wszystkich gmin w kraju, posiadających plany miejscowe, przy aktualnym pokryciu planistycznym kwota prognozowanych wpływów osiągnęłaby 56,3 mld zł, a wydatków – 120,4 mld zł, zaś w przypadku kosztów zrealizowanych mogłoby to wynieść odpowiednio 13,3 i 21,7 mld zł. Kwoty te pokazują ogromne rezerwy, jakie istnieją w gospodarce przestrzennej gmin, mogące być źródłem pobudzania rozwoju, ale częściej problemów finansowych.
Prawidłowości są następujące: występuje wysoka koncentracja najwyższych obrotów finansowych w stosunkowo niewielkiej części gmin, wpływy i wydatki są wysokie w stosunku do całkowitych dochodów i wydatków budżetów gmin, stosunkowo trwały i charakterystyczny jest ujemny wynik skutków planów miejscowych (przy czym realizacja prognoz jest stosunkowo niewielka), zwraca uwagę bardzo zróżnicowana, heterogeniczna polityka przestrzenna gmin, zwracają uwagę bardzo niskie wpływy z tytułu opłaty planistycznej. W niektórych gminach wykazano, że koszty skutków finansowych planów miejscowych prognozowane są na miliardy złotych. W sumie dane pokazują, że ujemne saldo może być poważnym problemem finansowym dla dużej części gmin. W dłuższej perspektywie może to grozić destabilizacją finansów publicznych.

Ryc. 2. Prognozowane i zrealizowane wpływy i wydatki gmin wskutek uchwalenia planów miejscowych według kategorii gmin (stan na koniec 2012 r.)
 
prognozowanie
 
zrealizowanie
„ANALIZA STANU I UWARUNKOWAŃ PRAC PLANISTYCZNYCH W GMINACH NA KONIEC 2012 ROKU” została opracowana dla Ministerstwa Infrastruktury i Rozwoju przez zespół Instytutu Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania PAN: prof. Przemysław Śleszyński (koordynacja), prof. Tomasz Komornicki, mgr Aleksandra Deręgowska, Beata Zielińska.

polecam tekst:  
  • aktualna ocena: 3.08/6
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
ocena: 3.1 / 6 - głosowano 49 razy
liczba komentarzy do tego tekstu: 0

Do tej pory nikt jeszcze nie skomentował tego tekstu.
Możesz być pierwszy, wyraź swoją opinię.

  

CIEKAWE INICJATYWY
Styczeń 2018
PWŚCPSN
1234567
891011121314
15161718192021
22232425262728
293031 
Luty 2018
PWŚCPSN
 1234
567891011
12131415161718
19202122232425
262728 
ZOSTAŃ NASZYM FANEM
Valid XHTML 1.0 Transitional Poprawny CSS!
© 2007-2018 RegioConsulting.pl
ISSN 1897-3639.