Podczas XX Ogólnopolskiej Konferencji Wójtów, Burmistrzów, Prezydentów, Starostów i Marszałków, która odbyła się 18 maja br. w Warszawie, w której uczestniczyli przedstawiciele Unii Metropolii Polskich, Unii Miasteczek Polskich, Związku Gmin Wiejskich RP, Związku Miast Polskich, Związku Powiatów Polskich, oraz Związku Województw RP wypracowano wspólne stanowisko w sprawie nowelizacji przepisów dotyczących planowania przestrzennego. Stanowisko pełne jest krytyki pod adresem rządu, który nie realizuje zasadniczych postulatów środowisk samorządowych w zakresie zmian w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Przedstawiciele wyżej wymienionych organizacji zwracają uwagę na niedoskonałości zmian w ustawodawstwie dotyczącym gospodarki przestrzennej. Domagają się wyeliminowania w procesie planistycznym instytucji uzgodnień oraz zaniechania lokalizacji inwestycji publicznych w drodze decyzji administracyjnych (np. drogi krajowe, obiekty kolejowe itp.). Niezbędne inwestycje rządowe powinny być realizowane poprzez akty prawne o mocy powszechnie obowiązującej zgodnie z przepisami Konstytucji RP, dającej rządowi i rządowej administracji terenowej, w tym zwłaszcza wojewodom, prawo stanowienia takich aktów prawnych.
W stanowisku odnaleźć można także krytykę sposobu ustawowego zniesienia ochrony gruntów rolnych i leśnych. Obecny stan zaplanowania polskich miast pozwala na lokowanie inwestycji mieszkaniowych na terenach posiadających aktualne plany miejscowe w daleko większym stopniu niż wskazywałby na to popyt ze strony potencjalnych inwestorów. Dlatego ta zmiana wydaje się, przeprowadzana nie w interesie utrzymania porządku przestrzennego miast Polski, ale pod naporem spekulantów gruntowych liczących na jednorazowy i duży zysk. Na pewno nie przyniesie ona poprawy stanu budownictwa mieszkaniowego.
Z ogromnym niepokojem przedstawiciele samorządu terytorialnego przyjmują także proponowane przez rząd zmiany w zakresie prawa regulującego gospodarkę nieruchomościami. Przedstawiona w ostatnim czasie nowelizacja ustawy o gospodarce nieruchomościami - pozwalająca m.in. na dokonywanie podziałów nieruchomości w trakcie sporządzania planów miejscowych - wpisuje się w szereg zmian przepisów ustawowych uniemożliwiających prawidłowe planowanie przestrzenne. Jest oczywistym, że podziały nieruchomości są w wielu miejscach potrzebne, jednak zasady tego podziału powinny wynikać z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Proponowana przez rząd nowelizacja w przypadku braku planów lub, co gorsze, gdy są one już opracowywane, odwraca tę prawidłową kolejność poprzez prymat podziału nieruchomości. Uchwalenie proponowanych przez rząd przepisów spowoduje utratę przez gminy kontroli nad ładem przestrzennym na planowanym obszarze.
Samorządowcy wskazują także na konieczność takich zmian w planowaniu przestrzennym, aby uchwalenie planu pociągało za sobą realizację niezbędnej dla budownictwa mieszkaniowego infrastruktury. Za niekorzystną zmianę uznają rozwiązania w zakresie kształcenia zawodowego urbanistów.